Nietypowe rodzaje fobii

Każda sytuacja, przedmiot, czy osoba może być źródłem natrętnego lęku czyli fobii. Dlatego też lista fobii jest bardzo długa. Fobia to uporczywy lęk w konkretnych, obiektywnie bezpiecznych sytuacjach, na tyle duży, iż utrudnia normalne funkcjonowanie. Jednostka dotknięta fobią zazwyczaj w charakterystyczny sposób unika sytuacji wywołujących lęk, a w przypadku zetknięcia z nimi reaguje przerażeniem. Słyszy się o ksenofobii, klaustrofobii, czy arachnofobii. Czym jest jednak batrachofobia, koitofobia? Jakie są nietypowe rodzaje fobii?

O fobii

Nasilenie lęku przybiera postać niepokoju, przerażenia, bądź ataku paniki. Niejednokrotnie towarzyszą mu objawy somatyczne (np. zawroty głowy, uczucie duszności, nadmierna potliwość). Lęk fobiczny wywoływać mogą określone sytuacje, zjawiska, ludzie czy przedmioty. W zasadzie każda sytuacja, przedmiot, osoba mogą stać się źródłem natrętnego lęku. Dla porządku wyróżnia się klasy fobii. Są to np. fobie dotyczące zwierząt, czy fobie sytuacyjne.

Fobie przed zwierzętami

Fobie odnoszące się do zwierząt, to zoofobie. Dość często lęk dotyczy kotów – ailurofobia, szczurów, myszy – musofobia, pająków – arachnofobia, węży – ofidofobia, owadów – insektofobia. Ale spotykane są także inne zoofobie np:

• agrizoofobia – lęk przed dzikimi zwierzętami,
• kynofobia – lęk przed psami,
• akwinofobia – lęk przed końmi,
• taurofobia – lęk przed bykami,
• awizofobia – lęk przed ptakami,
• batrachofobia – lęk przed żabami,
• ichtiofobia – lęk przed rybami,
• galeofobia – lęk przed rekinami,
• reptilliofobia – lęk przed gadami,
• rodentofobia – lęk przed gryzoniami,
• apiofobia – lęk przed pszczołami,
• pedikulofobia – lęk przed wszami.

Fobie przed środowiskiem naturalnym

Najczęściej spotykane fobie dotyczące środowiska naturalnego to:

• myzofobia – lęk przed brudem,
• brontofobia – lęk przed burzą,
• akrofobia – lęk przed wysokością,
• nyktofobia – lęk przed ciemnością,
• hydrofobia – lęk przed wodą,
• brontofobia – lęk przed burzą.

Rzadziej spotyka się:

• talassofobię – lęk przed morzem, oceanem,
• pirofobię – lęk przed ogniem,
• kserofobię – lęk przed pustynią,
• aerofobię – lęk przed powietrzem,
• homichlofobię – lęk przed mgłą,
• blanchofobię – lęk przed śniegiem,
• dendrofobię – lęk przed drzewami,
• botanofobię – lęk przed roślinami,
• antofobię –  lęk przed kwiatami.

Fobie sytuacyjne

Z racji tego, że człowiek ma w trakcie swojego życia do czynienia z licznymi i bardzo różnymi sytuacjami także lista fobii sytuacyjnych jest bardzo długa. Dość znane są takie fobie jak:

• klaustrofobia – lęk przed zamkniętymi pomieszczeniami,
• awiofobia – lęk przed lataniem samolotem,
• nyktofobia – lęk przed ciemnością.

Mniej popularne fobie sytuacyjne to:

• fotofobia – lęk przed światłem,
• gefyrofobia – lęk przed przekraczaniem mostów,
• batofobia – lęk przed tunelami, 
• dromofobia – lęk przed podróżowaniem,
• amaksofobia – lęk przed prowadzeniem samochodu,
• nautofobia – lęk przed rejsem statkiem,
• siderodromofobia – lęk przed jazdą koleją,
• neofobia – lęk przed zmianami,
• ergofobia – lęk przed pracą,
• skolionofobia – lęk przed szkołą, 
• fagofobia – lęk przed jedzeniem,
• akrofobia – lęk przed wysokością,
• tachofobia – lęk przed prędkością,
• basifobia – lęk przed chodzeniem,
• stasifobia – lęk przed staniem,
• stasibasifobia – lęk przed staniem i chodzeniem,
• chorofobia – lęk przed tańczeniem,
• hipnofobia – lęk przed snem,
• kleptofobia – lęk przed kradzieżą,
• technofobia – lęk przed nowoczesną techniką,
• testofobia – lęk przed rozwiązywaniem testów,
• naptofobia – lęk przed dotykiem,
• tokofobia – lęk przed porodem,
• koitofobia – obawa przed odbyciem stosunku seksualnego.

Fobie dotyczące urazów i chorób

Także krew, ból, czy skaleczenie mogą wiązać się z fobią. Lęk dotyczący krwi to hemofobia, bólu – algofobią, skaleczenia – traumatofobią. Prócz wymienionych odnotowuje się także lęk przed zachorowaniem – nozofobia. Lęk przed chorobą dotyczyć może konkretnych schorzeń, i tak np: lęk przed zakażeniem wirusem HIV to aidsfobia, lęk przed nowotworami – kancerofobia, lęk przed chorobą psychiczną – maniafobia, lęk przed chorobami wenerycznymi – wenerofobia. Spotyka się także trypanofobię – lęk przed zastrzykami, dysmorfofobię – lęk przed deformacją, arachibutyrofobię – lęk przed zarazkami.

Fobia społeczna

Dość często zdarza się, że ludzie panicznie boją się innych ludzi, tego rodzaju fobię nazywa się antropofobią. Istnieje również:

• ksenofobia – lęk przed obcymi ludźmi,
• seksofobia – lęk przed płcią przeciwną, 
• androfobia – lęk przed mężczyznami,  
• gynefobia – lęk przed kobietami.

Pozostałe fobie związane z relacjami z innymi to m. in:

• gamofobia – lęk przed zawarciem małżeństwa,
• homofobia – lęk przed zetknięciem z osobami o orientacji homoseksualnej, lub byciem osobą homoseksualną,
• nekrofobia – lęk przed umarłymi,
• ochlofobia – lęk przed tłokiem,
• kaligynefobia – lęk przed pięknymi kobietami.

Jak pokazano powyżej fobii może być bardzo wiele i dotyczyć mogą one przeróżnych zjawisk i sytuacji. Lista fobii jest bardzo długa. Dysponując słownikiem, zwłaszcza greckim, nazwy różnych rodzajów fobii można by mnożyć niemalże w nieskończoność.


Bibliografia

Krzyżowski J. Stany lękowe, Medyk, Warszawa 2005, ISBN 83-89745-06-2
Bilikiewicz A. (red.), Kompendium psychiatrii, psychoterapii, medycyny psychosomatycznej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3091-9
Rachman S. Zaburzenia lękowe - modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005, ISBN 83-89574-54-3
Grzywa A. Oblicza psychozy, Czelej, Lublin 2005, ISBN 83-89309-45-9