Nerwica hipochondryczna

Objawy nerwicy nie zawsze wyglądają tak samo. Do chwili obecnej rozpoznano różne rodzaje nerwicy. Kiedy objawom nerwicowym towarzyszy hipochondria, mówi się o nerwicy hipochondrycznej. U chorego na ten rodzaj nerwicy występują dolegliwości somatyczne, które nie mają podstaw organicznych. Mimo iż lekarze stwierdzają, że pacjent jest zdrowy fizycznie, domaga się on kolejnych badań, które dostarczą informacji na temat przyczyn wystąpienia dolegliwości. Należy przy tym dodać, że odczuwany przez chorego dyskomfort nie jest tylko wytworem jego wyobraźni.

Nerwica hipochondryczna – przyczyny

Na powstanie nerwicy hipochondrycznej wpływ mają następujące czynniki:

• zaburzenia percepcji własnego ciała – dotyczą zwłaszcza sfery seksualnej chorego, na przykład podczas dojrzewania oraz przekwitania, i mają związek z brakiem satysfakcji z życia seksualnego oraz z zachwianym poczuciem własnej płci (niekiedy zaburzenia obrazu własnego ciała to wynik zbyt dużej koncentracji na swoim ciele w okresie dzieciństwa);
• korzyści, które płyną z choroby – przyjęcie roli chorego może stanowić rodzaj tarczy przed niepowodzeniami i sposób na wzbudzenie w bliskich większego zainteresowania i troskliwości, chorzy zwykle są nieświadomi tych mechanizmów;
• typ osobowości lękowej – dolegliwości mogą być sposobem na podświadome ukaranie się za popełnione błędy;
• choroba somatyczna.

Hipochondria może nasilać się zarówno w przypadku, gdy lekarze zachowują się zbyt skrupulatnie, szukając przyczyn wystąpienia dolegliwości, jak i wtedy, gdy lekceważą problemy pacjenta. Objawy nerwicowe zwykle stają się bardziej dokuczliwe, gdy chory spotyka się z zarzutem, że symuluje chorobę.

Nerwica hipochondryczna – objawy

Objawy nerwicy hipochondrycznej są następujące:

• niepokój lub lęk,
• dolegliwości bólowe,
• zbytnie zainteresowanie funkcjonowaniem ciała,
• poczucie choroby.

Z jednej strony hipochondryk odczuwa strach przed chorobą, z drugiej przez cały czas ma poczucie, że jest chory. Odczuwa niepokój na myśl o poważnej chorobie, a w niektórych przypadkach jest przekonany, że już ją ma. Brak konkretnych informacji na temat tego, co mu dolega, sprawia, że hipochondryk za wszelką cenę chce poddać się badaniom i wyjaśnić przyczynę swoich dolegliwości. Diagnoza choroby staje się dla niego celem wszelkich działań. Czasami lęk przed chorobą ma charakter fobii, na przykład przed zachorowaniem na AIDS.

Hipochondria – dolegliwości bólowe

Dolegliwości hipochondryków występują na krótko w różnych miejscach. Rzadko zdarza się, by miały związek z rzeczywistymi zaburzeniami narządów, ale ból może być bardzo silny. Im dłużej chory nie zna przyczyny swoich dolegliwości, tym większy lęk odczuwa. Wówczas jego koncentracja na swoim ciele staje się coraz większa. Chory zaczyna obserwować ruchy jelit, wsłuchiwać się w pracę serca, a także zastanawiać się, czy dana potrawa nie zaszkodzi mu.

Nerwica hipochondryczna – leczenie

Najważniejsze jest odwrócenie uwagi pacjenta od jego dolegliwości. Poprzez rozmowę na tematy inne niż zdrowotne lekarz może lepiej zrozumieć chorego i potencjalne przyczyny jego dolegliwości. Niekiedy konieczne są dokładne badania somatyczne. Nawet kiedy dostają leki, niektórzy pacjenci nie stosują ich w obawie przed skutkami ubocznymi.

Nerwica hipochondryczna to choroba, która potrafi uprzykrzyć życie chorego. Pacjent żyje w dużym stresie. Nie tylko odczuwa dolegliwości bólowe, ale i nie wie, na jaką cierpi chorobę. Hipochondrycy często spotykają się z niezrozumieniem otoczenia i lekarzy. Z drugiej strony choroba pozwala im uciec od problemów życia codziennego i skutecznie wzbudzać współczucie innych. Uświadomienie sobie mechanizmów, którymi rządzi się nerwica hipochondryczna jest niezbędne, by wyjść z tej choroby. Wówczas objawy nerwicy mogą ustąpić.


Bibliografia

Kokoszka A. Zaburzenia nerwicowe. Postępowanie w praktyce ogólnolekarskiej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2004, ISBN 83-7430-004-3
Krzyżowski J. Natręctwa, obsesje, kompulsje, Medyk, Warszawa 2003, ISBN 83-87340-04-9
Imielski W. Zaburzenia psychiczne i emocjonalne, SCHOLAR, Warszawa 2010, ISBN 978-83-7383-440-8
Sidorowicz S. (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7