Fobia szkolna

Fobia szkolna, nazywana także skolionofobią lub didaskaleinofobią, bywa często przez rodziców bagatelizowana, nierozpoznawana i utożsamiana z lenistwem dziecka lub nieuzasadnioną niechęcią do szkoły. Tymczasem szkoła może wywoływać autentyczny lęk, z którym dzieci muszą się codziennie konfrontować. Maluchy wymyślają najróżniejsze, nawet najbardziej przekonujące wymówki by zostać w domu. W piątek czują się wspaniale, wystarczy jednak, że przyjdzie niedziela wieczór, a dziecko dostaje gorączki. Takie zachowania to sygnał, że z twoją pociechą dzieje się coś złego.

Przyczyny fobii szkolnej

Fobia szkolna to rzadkie zaburzenie psychiczne (występuje u 1-5 proc. dzieci w wieku szkolnym), które wywołuje w dziecku nieprzezwyciężony lęk - dotyczący szkoły, a także wszystkim, co z nią związane. Jest to fobia sytuacyjna. Często problem ten nie ma konkretnego powodu, pojawia się nawet mimo że dziecko ma zapewnione sprzyjające środowisko do nauki. W innych przypadkach przyczyny fobii szkolnej mogą być bardzo różne.

• Dziecko może odczuwać lęk przed rozstaniem się z bliską osobą, matką lub innym opiekunem. To rozstanie wywołuje w nim strach i zaburza jego poczucie bezpieczeństwa.
• Dziecko jest perfekcjonistą i trudno mu sprostać własnym wymaganiom. W konsekwencji nie jest z siebie zadowolone i ucieka od obowiązków.
• Dziecko ma problemy w kontaktach z rówieśnikami. W szkole jest zastraszane, molestowane lub bite przez starszych kolegów, dlatego woli zostawać w domu.
• Dziecko czuje, że nie spełnia wymagań rodziców.
• Dziecko ma kompleksy w stosunku do rówieśników. Z powodu wady wymowy, zeza, dysleksji czy niepełnosprawności dziecko jest wyśmiewane przez rówieśników.

Fobia szkolna a nerwica

Fobia u dzieci to po prostu nerwica o charakterze sytuacyjnym. To nie szkoła jest problemem, ale sytuacje, które mają w niej miejsce. Wbrew potocznemu rozumieniu rodziców, dziecko nie boi się jedynie sprawdzianu czy klasówki, może też odczuwać lęk przed kolegami lub nauczycielem. Fobia może mieć związek z trudnościami w nauce, choć nie musi. Rodzice powinni sobie uświadomić, że fobia szkolna nie jest udawana, a dziecku potrzebna jest pomoc.

Fobia szkolna - objawy

Objawy fobii szkolnej to przede wszystkim lęk i niechęć do chodzenia do szkoły. Można zaobserwować wywołane lękiem objawy somatyczne, takie jak:

• bóle brzucha,
• bóle głowy,
• skurcze brzucha i wymioty,
• biegunka,
• gorączka,
• szybsze bicie serca,
• nadpotliwość,
• duszności,
• niezdrowe rumieńce,
• zwolnienie akcji serca i omdlenia.

Powyższe objawy nasilają się w niedzielę wieczorem i w poniedziałek rano. Nigdy nie występują w piątek wieczorem i w okresie wolnym od szkoły. Kiedy dziecko wie, że nie pójdzie danego dnia do szkoły, objawy ustępują. Nie znaczy to jednak, że dziecko udaje. Objawy wywołane nadmiernym stresem i lękiem są jak najbardziej prawdziwe.

Jak pomóc dziecku z fobią?

Na nerwicę szkolną bardziej podatne są dzieci nieśmiałe i lękliwe, których nie nauczono samodzielności. Maluchy odczuwające nerwową atmosferę w domu i pozbawione wsparcia w rodzinie również odczuwają fobię szkolną. Rodzice nie mogą bagatelizować problemu i liczyć, że sam jakoś się rozwiąże. Konieczna jest pomoc psychologa i odpowiednie leczenie fobii.


Bibliografia

Namysłowska I., Psychiatria Dzieci i młodzieży., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4394-5
Bilikiewicz A. Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4
Kendall P. Terapia dzieci i młodzieży. Procedury poznawczo-behawioralne, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Kraków 2010, ISBN 978-83-233-2909-1
Radziwiłłowicz W. Depresja u dzieci i młodzieży, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-258-3