Farmakoterapia

W leczeniu zaburzeń lekowych, poza psychoterapią, zastosowanie mają także leki. Podstawą farmakoterapii nerwicy są leki przeciwdepresyjne. Przede wszystkim są to preparaty z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Mają one działanie nie tylko poprawiające nastrój, co także może być pożądane w leczeniu nerwicy, ale także przeciwlękowe, nasenne, zmniejszają objawy somatyczne lęku. Jednak na początku leczenia wymagają trochę cierpliwości, ponieważ na pełny efekt ich działania czekać trzeba około 2 tygodni.

Wpływ leków przecidepresyjnych na objawy nerwicy

Niektóre objawy nerwicy mogą minąć szybciej, np. zaburzenia snu i podenerwowanie, a niektóre mogą się wręcz nasilić. Nie świadczy to o nieskuteczności leku. Wymaga to wytrwałości, by przetrwać początek terapii. Leczenie często zaczyna się od stosowania małych dawek leku, które stopniowo, w miarę potrzeby, są zwiększane.

Skutki uboczne leków przeciwdepresyjnych

Inna grupa leków przeciwdepresyjnych, leków trójpierścieniowych, jest bardzo skuteczna, ale ma mniejsze zastosowanie ze względu na ich złą tolerancję i częste objawy uboczne, jakie one wywołują. Mogą to być spadki ciśnienia tętniczego krwi, suchość w ustach, omdlenia, zaparcia i niekorzystny wpływ na układ krążenia. Jednak gdy pacjent dobrze znosi terapię tymi preparatami, mogą być one skuteczne w leczeniu zaburzeń lękowych. Czasem stosowane są także leki z innych grup leków przeciwdepresyjnych, np. mianseryna i wenlafaksyna.

Leki uspokajająco-nasenne

Odrębną grupą są leki uspokajająco-nasenne (leki anksjolityczne, leki benzodiazepinowe). Jednak ich rola jest ograniczona, mogą pełnić funkcję jedynie wspomagającą, i to krótkotrwale. Ich zaletą jest szybki efekt działania, dlatego stosuje się je przede wszystkim do opanowania ostrych napadów lęku, paniki. Leki anksjolityczne mają tylko działanie doraźne. Trzeba pamiętać, że można je stosować krótko (maksymalnie 3–4 tygodnie) i należy jak najszybciej je odstawić ze względu na duże ryzyko uzależnienia. Drugim problemem w trakcie ich stosowania jest szybko pojawiająca się tolerancja na stosowane dawki. To powoduje, że chory musi przyjmować coraz więcej leków. Taka sytuacja jest najczęściej objawem rozpoczynającego się uzależnienia. 

Leki benzodiazepinowe

Leki benzodiazepinowe są bardzo skuteczne. Ryzyko uzależnienia nie może też wywoływać w nas strachu przed ich stosowaniem. Przyjmowanie ich pod kontrolą lekarza, który będzie kontrolował czas i ilość branych leków, jest bezpieczne. Nie wszyscy ludzie uzależniają się od benzodiazepin. U niektórych można stosować je dłużej i odstawiać bez obaw przed wystąpieniem objawów abstynencyjnych. Problem polega na tym, że rozpoczynając leczenie nerwicy, nie można przewidzieć, kto należy do takiej grupy. Stąd wynika ostrożność, jaka jest obecna zawsze przy stosowaniu leków anksjolitycznych. 

Leki na objawy somatyczne nerwicy

Do opanowania objawów somatycznych lęku stosuje się czasem także leki z grupy beta-blokerów (np. propranolol) i pochodne atropiny. Pomagają one złagodzić np. kołatanie serca, nadmierne pocenie się, zaburzenia pracy jelit oraz inne objawy zależne od pobudzenia układu autonomicznego.

Wybór leku jest uzależniony od całości objawów, jakie występują u chorego, i stopnia ich nasilenia.

Bibliografia

Pużyński S. Leki przeciwdepresyjne, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005, ISBN 83-85705-77-5
Herman Z., Kostowski W. Farmakologia - podstawy farmakoterapii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 978-83-200-4164-4
Orzechowska-Juzwenko K. Farmakologia kliniczna - znaczenie w praktyce medycznej, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-43-9
Neal M.J. Farmakologia w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3117-6

Farmakoterapia w psychiatrii